Je kunt eindeloos plannen, maar sommige dingen leer je pas als je het gewoon gaat doen. Mijn eerste ondernemersjaar begon niet met een businessplan, maar met een huisnummer. Achtendertig. Simpel, spontaan, en precies zoals ik wilde starten: niet wachten tot alles klopt en beginnen met wat er is.

Ondernemen voelde spannend en tegelijk ontzettend leuk. Ik heb een baan in loondienst met veel vrijheid, maar ondernemen is toch iets anders. Moeilijk uit te leggen, het verschil zit denk ik in de extreme vorm van eigenaarschap. Alles wat je doet, is helemaal van jou. En alles wat je laat liggen, ook.

In dat eerste jaar heb ik dingen ontdekt die ik nooit had voorzien en die deel ik graag. Geen verslag van mijn ervaringen, maar inzichten die ik alleen maar kon opdoen door het te doen.

1. Op je bek gaan is een prima strategie

Ik ben geen denker. Ik ben een doener. En dat blijkt verrassend effectief. De meeste inzichten kwamen pas toen iets ‘misging’. Een klant betaalde de factuur niet bijvoorbeeld. Had ik nog niet over nagedacht, ik had daar geen plan voor – bewust niet. Pas toen het gebeurde, ben ik gaan uitzoeken wat je dan kunt doen en ben ik die stappen gaan volgen. En dat werkt voor mij: leren op het moment dat het nodig is.

Een ander voorbeeld: een opdrachtgever bleef maar vragen stellen, ook toen de opdracht al was afgerond. Ik had nergens vastgelegd wat meerwerk kost, of hoe ik omga met aanpassingen na oplevering. Inmiddels staat het in mijn algemene voorwaarden. Die ik nog wel een keer of vijf heb aangepast. Net als afspraken over wat er gebeurt als klanten zelf aan hun website of teksten gaan sleutelen. Wat als ze het zo aanpassen dat ik er niet meer achter kan staan? Dan wil ik mijn naam eraf kunnen halen. En wat als ze de techniek om zeep helpen? Wie is dan verantwoordelijk? Allemaal dingen waar ik pas over nadacht toen ik ze meemaakte.

2. Zichtbaarheid is kwetsbaar

Zichtbaar zijn is niet moeilijk, maar wel persoonlijk. Zodra je jezelf laat zien, kunnen mensen iets van je vinden. En dat is even wennen. Spannender dan ik had gedacht. Maar ik moest wel – voor mezelf maar nog meer omdat ik anderen help met hun zichtbaarheid. Iets met het goede voorbeeld.

Gelukkig hoeft het niet perfect. Een typefoutje is balen maar wel menselijk, een foto die niet helemaal top is kan wel het juiste verhaal vertellen. Mensen reageren op mensen, niet op merken. Uiteindelijk draait het om vertrouwen. Vertrouwen dat wat je maakt goed genoeg is. Dat de juiste mensen het zien. En dat je onderweg dus wel leert.

3. Vrouw-zijn is een USP

Een van mijn opdrachtgevers, met een dienst speciaal voor vrouwen, zei: ‘Ik kies jou omdat je een vrouw bent.’ In haar geval vond ik dat op zich logisch, maar ik had er zelf nooit bij stilgestaan. Daarna hoorde ik het nog een paar keer – zelfs van een man, die vond dat een vrouwelijke stijl beter paste bij zijn verhaal. Blijkbaar speelt het mee in hoe mensen zich begrepen voelen. Niet als hoofdreden, maar als subtiele factor die vertrouwen geeft. En dat maakt het ineens een USP waar ik trots op mag zijn. Grappig hè.

4. Klanten kiezen op meer dan prijs en portfolio

Ik dacht dat mensen vooral zouden kiezen op portfolio, prijs of ervaring. Maar in de praktijk hoor ik veel vaker: ‘Fijn dat je zo veel geduld hebt.’ Of: ‘Je snapt wat ik bedoel.’ Hoe je werkt, hoe je communiceert, hoe je meedenkt – dat maakt dat mensen voor je kiezen of niet. Het gaat om vertrouwen, om het gevoel dat iemand je verhaal begrijpt en dat op de goede manier vertaalt. Dat is niet iets wat je in een offerte kunt vangen, maar wel iets wat je in een gesprek kunt laten voelen. Nog iets waar ik van tevoren niet over nagedacht had, in elk geval niet over de mate waarin dit meeweegt.

5. Mannelijke en vrouwelijke opdrachtgevers zijn écht anders

In de samenwerking met mannen en vrouwen merk ik duidelijke verschillen. Mannelijke opdrachtgevers zeggen vaak: ‘Jij bent de expert, ik vertrouw erop dat het goed komt.’  Ze geven ruimte, verspillen geen tijd en energie aan het ‘bemoeien’ met mijn werk. Ze verwachten resultaat. Vrouwelijke opdrachtgevers willen juist samen bouwen, meedenken, begrijpen wat ik doe. Ze zijn betrokken bij het proces. Beide manieren werken voor mij, maar het vraagt iets anders. Het houdt me scherp en het maakt het werk afwisselend en persoonlijk. Ik leer steeds beter afstemmen op de energie die tegenover me zit. Leuk!

6. Groei zit in kleine dingen

In een jaar tijd ben ik gegroeid in dingen die ik vooraf niet had voorzien. Ik ben beter geworden in mezelf verkopen, durf zakelijker te zijn en vind het steeds minder lastig om een prijs te bepalen en te noemen. Ik voer bepaalde gesprekken nu met gemak – over verwachtingen, over grenzen, over waarde. En ik merk dat ik daar plezier in heb gekregen. Dat is misschien wel de grootste verrassing: dat het zakelijke stuk niet alleen nodig is, maar ook leuk kan zijn.

7. De beste ideeën ontstaan onderweg

Sommige dingen kun je niet plannen. De Canva-training ontstond uit één losse vraag en is nu een vast onderdeel van mijn aanbod. Ik heb me ingeschreven voor een cursus fotografie, er ligt een boek over online marketing klaar en ik heb een nieuwe training ontwikkeld die ik binnenkort ga lanceren. Ondertussen werk ik aan mooie opdrachten en borrelen er steeds nieuwe ideeën op. Ik ervaar ondernemen als een stroom van kansen – als je durft mee te bewegen.

Als je twijfelt: begin
Van tevoren had ik dit allemaal niet kunnen bedenken. Geen strategie, plan of cursus had me deze inzichten gegeven. Ze kwamen pas toen ik begon. Toen ik fouten maakte, vragen kreeg, twijfelde, doorvroeg en soms gewoon maar iets probeerde. Ondernemen moet je zien als bewegen. En zolang ik blijf bewegen, blijf ik leren. Ik geniet ervan.

Dus als je twijfelt: begin. Niet omdat je alles al weet, maar juist omdat je dat nog niet doet.